"Buôn Akô Dhông - Một Cõi Ê Đê Thanh Bình Giữa Lòng Phố Thị"

MAI THỊ NHUNG
Buôn Akô Dhông, một thành phố nằm tại tỉnh Đắk Lắk, đặc biệt thu hút sự chú ý bởi nét văn hóa độc đáo của người Ê Đê. Với những ngôi nhà dài truyền thống...

Buôn Akô Dhông, một thành phố nằm tại tỉnh Đắk Lắk, đặc biệt thu hút sự chú ý bởi nét văn hóa độc đáo của người Ê Đê. Với những ngôi nhà dài truyền thống và quan niệm sống độc đáo, Buôn Akô Dhông đã trở thành Buôn du lịch cộng đồng đầu tiên của tỉnh vào năm 2023.

Độc đáo nhà dài của người Ê Đê

Buôn Akô Dhông với tên gọi đặc biệt "đầu thung lũng" trong tiếng người Ê Đê, đại diện cho nguồn sống và sự thiêng liêng. Những ngôi nhà dài ở đây, còn được gọi là "Akô Dhông", mang một vẻ đẹp và ý nghĩa sâu sắc.

Lễ công bố Akô Dhông là Buôn du lịch cộng đồng của tỉnh Đắk Lắk.

Theo lịch sử, Buôn Akô Dhông đã được thành lập từ năm 1958, với hàng trăm ngôi nhà dài truyền thống. Mỗi đêm về, cả làng lại tụ họp quây quần bên bếp lửa, vừa đánh cồng chiêng, vừa kể chuyện và họp bàn về những sự trọng đại của buôn mình. Đây là không gian thăng hoa đồng nghiệp và gia đình, nơi những đời sau được nối tiếp và tạo dựng.

Kiến trúc độc đáo của ngôi nhà dài

Ngôi nhà dài truyền thống của người Ê Đê ở Buôn Akô Dhông thường được xây dựng bằng gỗ, tre, nứa và lợp mái tranh. Các cột kèo, đà ngang và đòn dông được chế tạo thủ công, đảm bảo độ bền vững và khả năng chịu đựng gió bão.

Ngôi nhà thường được xây dựng theo hướng Bắc - Nam, với mái nhô ở hai đầu hồi che cột hiên. Cầu thang được đặt ở hai đầu hồi để tránh gió Đông Bắc vào mùa khô và gió Tây Nam vào mùa mưa. Cầu thang Cái dành cho khách và đàn ông, cầu thang Đực dành cho đàn bà và con gái.

Ngôi nhà dài truyền thống của người Ê Đê ở Buôn Akô Dhông.

Cuộc sống trong ngôi nhà dài được chia làm hai phần biệt lập. Gah, nửa đằng cửa chính, là nơi tiếp khách và sinh hoạt chung; Ôk, nửa sau, là bếp và nơi ở của cặp vợ chồng. Hai khu nhà đều có cầu thang riêng, tạo không gian riêng biệt cho các thành viên trong gia đình.

Bảo tồn và phát triển văn hóa truyền thống

Ngôi nhà dài không chỉ là mái nhà, mà còn là trái tim và máu thịt của người Ê Đê. Nó không chỉ đóng vai trò là nơi sinh hoạt gia đình, mà còn là không gian văn hóa, nơi tổ chức các nghi lễ và cúng.

Buôn Akô Dhông giữ gìn được nhiều giá trị văn hóa truyền thống như những bộ chiêng cổ, khung dệt truyền thống, các loại ché và đồ chạm khắc tinh xảo. Nhiều nghi lễ truyền thống như cúng nhà mới, đón khách, mừng được mùa, lễ trưởng thành, kết nghĩa anh em... đã trở thành nét đẹp riêng đặc trưng của Akô Dhông.

Các nghệ nhân và người dân trong buôn đã nỗ lực bảo tồn và duy trì những nét văn hóa này. Nhờ đó, Buôn Akô Dhông đã phát triển thành một địa điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn, thu hút khách du lịch bằng những buổi biểu diễn cồng chiêng, lửa trại, múa hát và các trải nghiệm độc đáo tại ngôi nhà dài.

Buôn Akô Dhông - Một cõi Ê Đê giữa lòng phố thị

Dù trong sự phát triển của xã hội và du lịch, người dân Buôn Akô Dhông vẫn giữ gìn được nét văn hóa truyền thống và sự giản dị. Họ đã nhận thức rằng chỉ có bằng cách khai thác và bảo tồn văn hóa dân tộc của mình, du lịch ở đây mới thực sự bền vững và lâu dài.

Buôn Akô Dhông đã trở thành trung tâm kết nối các vùng du lịch trọng điểm trong tỉnh Đắk Lắk và cả nước. Đây là nơi du khách không chỉ được trải nghiệm ẩm thực đậm chất Ê Đê mà còn được đắm mình trong không khí của những tiếng cồng, tiếng chiêng và những nghi lễ truyền thống đặc sắc.

Với sự phát triển du lịch và bảo tồn văn hóa truyền thống, Buôn Akô Dhông đã vinh dự được công nhận là Buôn du lịch cộng đồng đầu tiên của tỉnh. Đây là một thành tựu quan trọng, khẳng định lòng tự hào và sự cống hiến của người dân Buôn Akô Dhông trong việc bảo tồn và phát triển văn hóa cổ truyền.

Buôn Akô Dhông - Một cõi Ê Đê thanh bình giữa lòng phố thị, nơi ẩn chứa những giá trị văn hóa và truyền thống độc đáo. Hãy đến đây và khám phá vẻ đẹp và sự sống của người Ê Đê trong ngôi nhà dài truyền thống, trải nghiệm những nghi lễ và cảm nhận sự ấm áp của cộng đồng đồng bào.

1